OPNET يك نرم افزار طراحي شبكه است و همانطور كه از نام آ ن (OPtimum Network performance ) مشخص است، نرمافزاري است كه دستيابي به عملكرد بهينه شبكه را ممكن ميسازد. قابليتهاي اين نرم افزار در شبيهسازي جنبههاي مختلف شبكه، از لايه كاربرد گرفته تا لايههاي فيزيكي، حيرت انگيز است. اين نرم افزار به طراحان و محققان اجازه ميدهد عملكرد پروتكلها و تجهيزات را با دقت قابل قبولي از طريق شبيهسازي پيشبيني كنند. تجربه كار با نرم افزارهاي رقيب مانند NSS ، نشان داده است كه OPNET يكهتاز عرصه شبيهسازي شبكه است.
OPNET نرم افزار قوياي است، ولي تنها براي كاربراني كه با قابليتهاي اين نرم افزار به خوبي آشنا باشند. متأسفانه قابليتهاي زياد، اين نرم افزار را بيش از حد پيچيده جلوه ميدهد. البته به صورت كلي شبيهسازي شبكههاي كامپيوتري با دشواريهاي خاصي رو به رو است كه مزيد بر علت ميگردد.
قابليتهاي اين نرم افزار واقعاً پايان ناپذير است. كاربردهاي مهم OPNET عبارتند از:
1- آناليز شبكههاي فعلي از طريق شبيهسازي: اين نرم افزار مستقيماً ميتواند فايلهاي تنظيمات (Configuration ) روترهاي سازندگان مختلف مانند سيسكو را به عنوان ورودي دريافت كرده و سناريوي فعلي شبكه را شبيهسازي كند.
2- طراحي بهينه شبكه: با اين نرم افزار ميتوان لينكها را به صورت بهينه انتخاب كرد تا از هزينههاي اضافي جلوگيري شود.
3- شبيهسازي عملكرد پروتكلهاي چديد كه در محيطهاي تحقيقاتي به وجود آمدهاند. ايجاد اين پروتكلها بر اساس برنامهنويسي C++ و ماشين حالت متنهاي (FSM ) ميباشد
تمامي عمليات لازم براي شبيهسازي در قالب يك محيط گرافيكي انجام ميگيرند و تنها براي پيادهسازي پروتكلهاي جديد نياز به كد نويسي ميباشد. نماي كلي اين نرم افزار در شكل زير نمايان شده است:

OPNET از روش سلسله مراتبي براي شبيهسازي استفاده ميكند. در اين روش ابتدا توپولوژي كلي شبكه در ويرايشگر گرافيكي شبكه تعيين شده و سپس عملكرد هر گره و يا لينك با استفاده از ويرايشگرهاي مربوطه تعيين ميشود. هر گره خود ميتواند شامل چندين ماژول باشد كه توسط ويرايشگر پروسه تعريف ميگردند. استفاده از اين مدل سلسله مراتبي كار با اين نرم افزار را بسيار ساده ميسازد. شكلهاي زير ويرايشگر گره و پروسه را نشان ميدهد:


با توجه به كتابخانه بزرگ اين نرم افزار كه شامل انواع روترها، سوئيچ و ساير تجهيزات سازندگان بزرگي مانند سيسكو، 3Com، ژونيپر و غيره است، جز در مواردي محدود نيازي به استفاده از ويرايشگرهاي گره و پروسه نيست و تنها از طريق ويرايشگر اصلي كه ويرايشگر شبكه ناميده ميشود ميتوان شبكه را پيادهسازي كرد و نتايج شبيهسازي عملكرد آن را به صورت نمودارهاي مختلف مشاهده نمود.
OPNET در ارائه نتايج نيز بسيار كارآمد است. اين نرم افزار ميتوان نتايج شبيهسازي را علاوه بر نمايش به صورت گرافهاي متعدد، به صورت صفحه وب نيز ارائه كند.
قابليت بسيار جالب OPNETامكان وارد كردن فايلهاي تنظيمات روترها و سوئيچها شبكه فعلي در نرم افزار است. فناوريهاي بيسيم در سالهاي اخير در كشورمان گسترش فراواني يافتهاند. اين فناوري ها در شبكههاي محلي بيسيم، لينكهاي نقطه به نقطه و لينكهاي نقطه به چند نقطه مورد استفاده ISPها، شركتهاي تجاري و شركتهاي دولتي قرار ميگيرند. نرم افزارهاي مختلفي را ميتوان براي شبيهسازي اين شبكهها استفاده كرد. با اين وجود بيشتر اين نرم افزارها يا توانايي شبيهسازي و اعمال ترافيك لايهها بالاتر (TCP/IP ) را ندارند و يا از قابليتهاي لازم براي شبيهسازي تأثير مدولاسيونها، پرتوي آنتنها و محيط انتقال برخوردار نيستند. OPNET با استفاده از مدل سلسله مراتبي خود، قابليتهاي زيادي در شبيهسازي فناوريهاي بيسيم به نمايش ميگذارد. برخي از اين قابليتها عبارتند از:
1- شبيهسازي مدولاسيونهاي مختلف از طريق نمودار انرژي- خطا
2-شبيهسازي پرتوي آنتن
3-شبيهسازي توان ارسالي
4- شبيهسازي محيطهاي انتشار از طريق Pipe Lineها
5- شبيهسازي فناوريهاي UMTS ، GPRS و Wi-Fi
برای بازدید از سایت opnet می توانید به آدرس www.opnet.com مراجعه نمایید
و در آخرفایل راهنما به فارسی،که مربوط به دانشگاه یزد می باشد . فایل فشرده شده و در قالب .rar می باشد .